โครงการห้องปฏิบัติการเพื่อวิเคราะห์ฮอร์โมนสัตว์ป่า
ของหมีแพนด้าเพศเมียและเพศผู้ รวมไปถึงฮอร์โมนความเครียด ประกอบด้วย ฮอร์โมนเอสโตรเจน, ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน, ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน และฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งห้องปฏิบัติการจะใช้การวิเคราะห์จากตัวอย่างอุจจาระ ปัสสาวะ และน้ำเลือด ด้วยวิธีเอนไซม์ลิงค์อิมมูโนแอสเซ (Brown J. et al., 2005)
ห้องปฏิบัติการสามารถติดตามวงรอบของหมีแพนด้าเพศเมียได้อย่างถูกต้องแม่นยำ จนสามารถผสมเทียมสำเร็จ ได้ลูกหมีแพนด้าเพศเมีย ในปี ๒๕๕๒ ในระหว่างการดำเนินงานติดตามวงรอบการเป็นสัดในหมีแพนด้านั้น ห้องปฏิบัติการได้ทดลองใช้เทคนิคในการตรวจวิเคราะห์ ตรวจหาฮอร์โมนเพศในสัตว์ป่าชนิดอื่นๆ ร่วมด้วย อาทิเช่น การติดตามวงรอบการเป็นสัด และการตั้งท้องในช้างไทย, การติดตามวงรอบการเป็นสัดในเสือโคร่ง เสือดาว และสิงโต, การติดตามวงรอบการเป็นสัดในกระจงควาย เป็นต้น พบว่าทางห้องปฏิบัติการสามารถวิเคราะห์ค่าฮอร์โมนในสัตว์ป่าต่างๆ ได้เป็นอย่างดี จึงทำให้ห้องปฏิบัติการฯ สามารถรองรับงานวิจัยในสัตว์ป่าภายในองค์การสวนสัตว์ และหน่วยงานการศึกษาอื่นๆ ที่มีความสนใจในการศึกษาวงรอบในสัตว์ป่าได้ ปัจจุบัน ห้องปฏิบัติการฯ ได้รับตัวอย่างจากศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จังหวัดลำปาง เพื่อตรวจวิเคราะห์หาวงรอบการเป็นสัด และติดตามการตั้งท้องเป็นประจำ
|
ชนิดตัวอย่าง |
ชื่อฮอร์โมน |
ระยะเวลารายงานผล |
อัตราค่าตรวจ (บาท/ตัวอย่าง) |
|
อุจจาระ |
คอร์ติซอล(Cortisol) |
๑๔ วัน |
๕๐ |
|
เอสตร้าไดออล(Estradiol) |
๑๔ วัน |
๕๐ |
|
|
โปรเจสเตอโรน(Progesterone) |
๑๔ วัน |
๕๐ |
|
|
เทสโทสเตอโรน(Testosterone) |
๑๔ วัน |
๕๐ |
|
|
เอสโตรเจน คอนจูเกต (Estrogen conjugate) |
๑๔ วัน |
๕๐ |
|
|
ปัสสาวะ |
คอร์ติซอล(Cortisol) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
เอสตร้าไดออล(Estradiol) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
โปรเจสเตอโรน(Progesterone) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
เทสโทสเตอโรน(Testosterone) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
เอสโตรเจน คอนจูเกต (Estrogen conjugate) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
น้ำเลือด(ซีรั่ม) |
คอร์ติซอล(Cortisol) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
เอสตร้าไดออล(Estradiol) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
โปรเจสเตอโรน(Progesterone) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
เทสโทสเตอโรน(Testosterone) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
เอสโตรเจน คอนจูเกต (Estrogen conjugate) |
๓ วัน |
๔๐ |
|
|
ลูทีไนซิ่ง ฮอร์โมน (LH) |
๓ วัน |
๑,๐๐๐ บาท/ไมโครเพลท๑ |
หมายเหตุ ๑เฉพาะการตรวจวิเคราะห์หาลูทีไนซิ่งฮอร์โมน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ห้องปฏิบัติการไม่ได้ตรวจเป็นประจำทุกวัน ดังนั้น ห้องปฏิบัติการจะคิดค่าใช้จ่ายจากจำนวนเพลทที่ใช้ต่อครั้งในการตรวจ ไมโครเพลท ๑ เพลท สามารถตรวจวิเคราะห์ได้จำนวน ๒๙ ตัวอย่าง หากผู้ส่งส่งตัวอย่างจำนวนน้อยกว่า ๒๙ ตัวอย่าง ทางห้องปฏิบัติการจะคิดค่าใช้จ่ายจากจำนวนเพลทที่ใช้ คือ ๑ เพลท
